ขวานที่ไร้ค่า (ค่าของคนอยู่ที่....)

[เลิศชาย ปานมุข]

ชายหนุ่มคนหนึ่งได้ไปว่าจ้างช่างตีเหล็กในเมือให้ทำ ขวานอย่างดีไว้สำหรับตัดต้นไม้ เมื่อช่างทำเสร็จก็บอกกับเขาว่า "นี่เป็นขวานที่ทำจากเหล็กที่ดีที่สุดที่มีเพียงชิ้นเดียว ในร้านของข้า มันคมกริบ และเป็นขวานที่ดีที่สุดที่ข้าเคยทำมา"

เจ้าขวานได้ยินช่างตีเหล็กพูดเช่นนั้นก็รู้สึกภาคภูมิใจ ในขณะที่ชายหนุ่มพิจารณาดูขวานที่ส่งประกายแวววาวด้วยความพอใจ พร้อมกับจ่ายเงินอย่างงามให้ช่างตีเหล็กและนำขวานกลับบ้าน ไปเก็บไว้ในห้องเก็บของ เพื่อเตรียมเอามาตัดต้นไม้ในวันรุ่งขึ้น

"ข้าไม่มีวันจะยอมให้ชายคนนี้ เอาตัวข้าไปกระทบกับเจ้าต้นไม้ให้เปรอะเปื้อนหรอก อีกอย่างหนึ่งความคมของข้าก็จะลดไป แล้วความสง่างามของข้าก็จะหมดไป" เจ้าขวานรำพึงกับตัวเอง พร้อมกับมองหาที่หลบซ่อนให้พ้นจากสายตาของชายหนุ่ม แล้วมันก็พบว่ามีลังเก่า ๆ ผุ ๆ คว่ำอยู่ที่มุมหนึ่งของห้องเก็บของ มันจึงพาตัวเองไปหลบซ่อนอยู่ใต้ลังใบนั้น

รุ่งเช้าชายหนุ่มก็เข้ามาในห้องเก็บของ แต่เขาก็ไม่เห็นขวานเล่มงามอยู่ตรงที่เขาวางไว้ เขาพยายามหาจนทั่วห้องเก็บของ ยกเว้นตรงลังเก่า ๆ ใบนั้น แต่ก็ไม่พบ ฝ่ายเจ้าขวานรู้สึกมีความสุขที่มันได้นอนนิ่ง ๆ เย็นสบายภายใต้ลังที่เปียกชื้น ชื่นชมกับความงามของตัวเองวันแล้ววันเล่าตลอดฤดูฝน ขณะที่ชายหนุ่มได้ไปขอให้ช่างตีเหล็กทำขวานใหม่ ซึ่งแม้จะไม่ดีเท่าอันแรก แต่เขาก็ได้ใช้ขวานธรรมดานั้นตัดต้นไม้ที่ขึ้นรกรุงรัง และเมื่อเสร็จงานแล้ว เขาก็นำขวานไปทำความสะอาดเช็ดถูอาบด้วยน้ำมัน และเก็บไว้เป็นอย่างดี

"เจ้าหน้าโง่เอ๊ย..ไม่สวยงามเหมือนข้า แถมยังโดนเขาใช้งานอีกด้วย" ขวานชั้นเยี่ยมเปรยถึงขวานเล่มใหม่

วันเวลาผ่านไปหลายปีเจ้าขวานชั้นเยี่ยมเริ่มรู้สึกเป็นทุกข์ เมื่อมันเห็นคราบเหลือง ๆ ดำ ๆ เกาะอยู่บนตัวของมัน และนับวันก็ยิ่งมากขึ้น ๆ จนไม่เหลือความแวววาวใด ๆ เลย เนื้อตัวของมันเริ่มหลุดร่อนออกมา กระทั่งวันหนึ่งชายหนุ่มได้รื้อห้องเก็บของทั้งหมด และพบขวานอยู่ใต้ลังไม้ผุกร่อน

"อ้าว..อยู่นี่เองเจ้าขวานชั้นเยี่ยมโอ้โห..สนิมกินเต็มตัวอย่าง นี้ ใช้ประโยชน์อะไรไม่ได้แล้ว" ว่าแล้วชายหนุ่มก็โยนขวานขึ้นสนิมลงไปปะปนกับขยะอื่น ๆ

เจ้าขวานชั้นเยี่ยมที่บัดนี้กลายเป็นขวานขึ้นสนิม ไร้ประโยชน์ ได้แต่ร้องไห้เสียใจที่ตัวมันไม่มีค่าอีกต่อไป สู้ขวานเหล็กธรรมดา ๆ ก็ไม่ได้

โบราณว่าค่าของคน อยู่ที่ผลของงาน ค่าของคนมิใช่อยู่ที่ความงามเพียงภายนอกแต่ค่าของคนอยู่ที่การกระทำแต่สิ่ง ที่ดีมีประโยชน์ต่อตนและผู้อื่นต่างหาก และคนไร้ค่าก็คือคนที่ปล่อยเวลาให้ผ่านไปโดยไม่เกิดประโยชน์นั่นเอง


ขอขอบคุณข้อมูลจาก (ธรรมลีลา)
วัดอ้อน้อย (ธรรมอิสระ)