แด่..จรัล มโนเพชร

[aor]

ของกิ๋นบ้านเฮา เลือกเอาเต๊อะนาย
เป๋นของพื้นเมือง เป๋นเรื่องสบาย ล้วนสะป๊ะมากมี
ฟังหื้อดีเน้อ ฟั่งใคร่อยากจนเผลอ มาบลืนน้ำลาย
แก๋งแคจิ๊นงัว ไส้อั่วจิ๊นหมู แก๋งหน่อไม้ ซาง คั่วบ่ะถั่วปู
น้ำพริกแมงดา กับน้ำพริกอ่อง คั่วผักกุ่มดอง หนังปองน้ำปู๋
แก๋งผักเซียงดา ใส่ปลาแห้งโตยนะเจ้า แก๋งบ่อนแก๋งตูน กับแก๋งหยวกกล้วย
ต๋ำบะหนุน ยำเตาซ่ามะเขือผ่อย แกงเห็ดแกงหอย ก้อยปลาดุกอุ๋ย
แก๋งบาค่อนกล่อม แก๋งอ่อมเครื่องใน แก๋งผักเฮือดลอ
อ๋อ ยำหน่อไม้ น้ำเมี่ยงน้ำตับกั๊บแก๋งฮังเล น้ำพริกอี่เก๋เฮ้ ยำจิ้นไก่
ลาบงัวตั๋ว ลายลาบควายตั๋วดำ ลาบไก่ยกมา
ลาบปลาสร้อยก็ลำก๋า กิ๋นอาหยังระวังพอง ลุต๊องจะว่า บ่บอก
ส่วนบ้านผมกิ๊กก๊อกยอกแก๋งโฮะตึงวัน

[เลิศชาย ปานมุข]

ขอบคุณครับ อ้อ แต่ว่าถ้าจะให้ดีแปลเป็นภาษากลางได้ด้วยจะดีนะ ( )

[ตั้งโอ๋]

อ้อ แล้วเพลง มิดะ เนี่ย ตกลงว่า มันเป็นยังไงแน่ ที่ว่า จรัล แต่งผิด จริงๆแล้ว ลานสาวกอดไม่ได้เป็นอย่างในเพลง มิดะ ของจรัล ถ้า จรัล ไม่รู้จริง จะเแต่งเพลงออกมาแบบนั้นได้ไหม อยากรู้จริง ช่วยอธิบายหน่อย..

[aor]

เราเคยรู้จัก "มิดะ" มาแล้วกว่า 30 ปี ผ่านเพลงของ "จรัล มโนเพ็ชร" ศิลปินล้านนาผู้ล่วงลับ แต่งเพลงเกี่ยวกับสาวงามผู้นี้ไว้ สอดคล้องกับบทความบางบทระบุว่า "มิดะ" ถูกคัดเลือกจากสาวงามและบริสุทธิ์ที่ยังไม่เคยผ่านมือชายใด จากผู้หญิงทั้งเผ่าอาข่า เพื่อสอน "เรื่องอย่างว่า" ให้กับเด็กหนุ่มผู้ไม่ประสีประสา เพื่อให้นำไปปฏิบัติกับหญิงสาวของเขา ฉะนั้นเด็กหนุ่มทุกคนก่อนจะมีภรรยาก็ต้องต้องผ่านพิธีกรรมอันนี้ก่อน

ขณะที่หนังสือ " บุกภูเขา เบิกทะเล" ผลงานของนายประพันธ์ ผลเสวก เขียนถึงมิดะ ว่า หลังจากไปบุกภูเขา พูดคุยกับคนชนเผ่าเอง ก็ได้รับคำเล่าว่า "ในเผ่าอาข่าเรียกเด็กชายเมื่อยังเล็กๆว่า "อาหลี" และเรียกเด็กหญิงวัยยังไม่ถึง 12 ขวบว่า "อาบู๋" พอย่างเข้าวัย 13 ซึ่งถือว่าเริ่มเป็นสาวแล้วจึงจะเรียกว่า "มิดะ"

หลายคนสงสัยว่า "มิดะ" เป็นใครกันแน่.. เป็นหญิงสาววัยแรกแย้ม หรือครูสอนเรื่องเพศให้หนุ่มน้อย?

 "มิดะ และ ลานสาวกอด" ใจความว่า ชาวอาข่าได้กล่าวถึงคำว่า " มิดะ" หรือ "หมี่ดะ" ว่า เป็นคำเรียก หญิงสาวธรรมดาของอาข่าที่ยังไม่ได้แต่งงาน ไม่ได้เป็นชื่อตำแหน่งใดๆทั้งสิ้น มิดะซึ่งเป็นครูชำนาญโลกีย์สอนลีลาแก่ชายหนุ่มนั้น จึงไม่เคยมีอยู่ในสังคมของอาข่า มีแต่ "หมี่ดะ" ส่วน "ลานสาวกอด" นั้นไม่มีอยู่จริง มีเพียงแต่ "ลานวัฒนธรรม" หรือ "แต ห่อง" เป็นสถานที่ที่มีความสำคัญในทางพิธีกรรมต่างๆ ที่เกี่ยวกับคนในหมู่บ้าน เป็นแหล่งถ่ายทอดบูรณาการความรู้จากรุ่นสู่รุ่น เป็นแหล่งแสดงความคิดเห็นเพื่อสร้างความสมัครสามัคคีแก่ผู้คนในหมู่บ้าน

[เลิศชาย ปานมุข]

ขอบคุณ สำหรับความรู้นะครับ อ้อ 

[aor]

ส่วนเนื้อหาในเพลง"มิดะ" ของครูจรัล มาจากการบอกเล่าต่อๆกันมาจนเป็นตำนานของคนล้านนา ซึ่งครูจรัลได้นำมาแต่งเป็นเพลงให้พวกเราได้ฟังกัน

[aor]

แต่ถ้าเป็นเพลงที่แต่งขึ้นมาเพื่อครูจรัล มโนเพชร แล้วละก็ ต้องเพลงนกถิ่น ของ ศิลปิน ไม้เมือง ค่ะ เพราะมาก